Teraz Putin odkrył swoje karty, a wolny świat rozlicza go z tego, co zrobił. Zmuszamy Rosję do zapłacenia ceny i wspieramy Ukrainę. Putin jest odizolowany od świata bardziej niż kiedykolwiek. Razem, wraz z naszymi sojusznikami, wdrażamy potężne sankcje – powiedział prezydent Joe Biden w corocznym przemówieniu o stanie państwa wygłoszonym 1 marca 2022 r.

Wypowiedziane wówczas przed połączonymi izbami Kongresu słowa okazały się prawdą. Rosja stała się najbardziej sankcjonowanym państwem świata, a do Ukrainy popłynęły dziesiątki miliardów dolarów amerykańskiej pomocy. Dane think tanku Council on Foreign Relations wskazują, że od stycznia 2022 do października 2023 r. Waszyngton przekazał Kijowowi pomoc humanitarną, wojskową i gospodarczą o łącznej wartości 75 mld dol.

Pomoc wczoraj

Pierwsza transza pakietu pomocowego zza oceanu nadeszła już 15 marca 2022 r. Joe Biden podpisał wówczas ustawę, która przyznawała 13,6 mld dol. na bieżące potrzeby Ukrainy. Chodziło o zapewnienie żywności i lekarstw, wsparcie ponad 2 mln uchodźców czy stymulowanie zrujnowanej ukraińskiej gospodarki. Kluczowe było także sfinansowanie dostaw broni, m.in. wyrzutni rakiet Javelin i Stinger. Waszyngton dał w ten sposób jasny sygnał swoim sojusznikom, uspokajając i wzmacniając NATO. Ukraińska obrona nie mogła się załamać, a wsparcie płynące z USA miało to zagwarantować. – Gdy wojna na Ukrainie postępuje, dostarczanie pomocy wojskowej na czas jest kluczowe dla Ukrainy i jej zdolności obrony przed niczym niesprowokowanymi atakami Putina. Kreml prowadzi straszliwe ataki na cywilów na terenie całego kraju, biorąc za cel niewinnych mężczyzn, niewinne kobiety i dzieci – przekonywała Jeanne Shaheen, demokratyczna senator ze stanu New Hampshire.

Amerykanie w tym okresie masowo popierali przekazywanie pomocy Ukrainie oraz nakładanie sankcji na Rosję. W przeprowadzonym pod koniec kwietnia 2022 r. sondażu telewizji ABC News oraz dziennika The Washington Post aż 73% Amerykanów odpowiedziało, że ich kraj pomaga Ukrainie w wystarczającym bądź nawet zbyt małym stopniu. Kongres USA uchwalił później jeszcze dwa pakiety pomocy o nominalnej wartości prawie 40 i 45 mld dol.

Pomoc dziś

Na początku grudnia zeszłego roku Shalanda Young, szefowa Biura Zarządzania i Budżetu w Białym Domu, w liście do przywódców obu partii politycznych w Kongresie zwróciła się z prośbą o uchwalenie nowej transzy wsparcia dla Ukrainy. „Skończyły nam się pieniądze, które przeznaczamy na ten cel, i prawie nie mamy już czasu na uchwalenie kolejnego pakietu pomocy. To nie jest sprawa, którą powinniśmy odkładać do przyszłego roku. Najwyższy czas, aby pomóc demokratycznej Ukrainie w walce z rosyjską agresją” – napisała Young.

Wedle słów przedstawicieli Białego Domu, do grudnia zeszłego roku miano wydać 97% pieniędzy przeznaczonych na pomoc wojskową dla Kijowa. To o nią najbardziej zabiegają ukraińskie władze. Przebywający z wizytą w USA prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski przekonywał, że amerykańskie wozy Bradley, wyrzutnie HIMARS, pociski kalibru 155 mm, rakiety ATACMS, wyrzutnie Patriot czy samoloty F-16 mogą „wykonać robotę w Europie” i obronić wolność. Na takie apele amerykańskie społeczeństwo odpowiada jednak z coraz większą rezerwą. Według sondażu Pew Research Center z końca zeszłego roku, już tylko 47% Amerykanów było zdania, że amerykańska pomoc dla Ukrainy jest wystarczająca lub nawet zbyt mała.

Z drugiej zaś strony, zdaniem Randy Motta, przedstawiciela Partii Republikańskiej w Polsce, przewodniczącego Republicans in Poland, zdecydowana większość Amerykanów ma pozostawać zgodna w kwestii konieczności wspierania Ukrainy, choć część z nich uważa, że pomoc ta nie powinna być aż tak wysoka. – Nadal ponad 60% wyborców i prawdopodobnie ok. 65% potencjalnych wyborców popiera pomoc, w tym wojskową, dla Ukrainy. Bardzo niewiele kwestii politycznych w USA cieszy się takim poziomem poparcia – zwrócił uwagę Randy Mott w rozmowie z Niedzielą.

Pomoc jutro?

Jeszcze w październiku Joe Biden przedstawił propozycję kolejnych wydatków na obronę Ukrainy. Wnioskował o 61 mld dol., lecz plany uchwalenia tego pakietu szybko upadły w Kongresie. Na początku lutego politycy w Waszyngtonie ponowili próby przegłosowania pomocy dla Kijowa. Na Kapitolu coraz bardziej ujawniały się jednak różnice interesów obu partii, a próba sprawnego przegłosowania kompromisu zakończyła się fiaskiem. Republikanie stawiają warunki: najpierw skuteczne uszczelnienie południowej granicy USA, a potem amerykańskie dolary dla Ukrainy. Do takiej postawy wzywał zresztą sam Donald Trump, który z obietnicy uporania się z kryzysem migracyjnym uczynił ważny element swojej kampanii.

Zdaniem Kurta Volkera, analityka z think tanku The Center for European Policy Analysis, pomoc dla Ukrainy ma jednak popierać zdecydowana większość kongresmenów, nawet 75%. Widmo zbliżających się wyborów prezydenckich ma być dla polityków na Kapitolu dodatkowym czynnikiem motywującym do działania w tej sprawie. – Ostatnie głosowanie Izby Reprezentantów w kwestii pomocy dla Ukrainy z września zeszłego roku pokazało, że republikańscy kongresmeni głosowali „za”, a nie „przeciw”, z przewagą trzydziestu trzech głosów – zauważył Randy Mott.

Nasz rozmówca stwierdził, że baza konserwatywnego elektoratu pozostaje jednak w tyle za przywódcami GOP (określenie Partii Republikańskiej – przyp. red.) ze względu na napływ mniej wykształconych i gorzej poinformowanych wyborców. Jak wynika z sondaży, poparcie dla wspierania Ukrainy rośnie wraz z wiekiem i poziomem wykształcenia.

Prezydent Trump?

Prowadzoną przez administrację Bidena politykę wspierania militarnego Ukrainy od dawna krytykuje Donald Trump, który sugeruje, że przekazywanie kolejnego sprzętu wojskowego, np. czołgów Abrams, tylko dolewa oliwy do ognia. Republikanin twierdzi, że konflikt należy jak najszybciej zakończyć, i obiecuje, że gdy tylko znajdzie się w Gabinecie Owalnym, zrobi to natychmiast. Biorąc pod uwagę jego sondażową przewagę w wyścigu o fotel prezydenta USA, w naszym regionie Europy pojawia się obawa, że zwycięstwo Trumpa będzie oznaczać zerwanie z dotychczasową doktryną Waszyngtonu i porzucenie Ukrainy. Wątpliwe jest jednak, że doszłoby do takiego scenariusza, nawet w przypadku zmiany gospodarza w Białym Domu. – Konkluzja jest taka, że żaden republikański prezydent nie może sobie pozwolić na zaniedbanie sprawy Ukrainy i żaden tego nie zrobi. Jedyny kandydat z ramienia GOP, który wprost mówił, że wycofa pomoc, miał poparcie rzędu 3-4%. W zasadzie nie sposób sobie wyobrazić, że prezydent pozwoliłby, aby Ukraina została przejęta – uspokajał Randy Mott. – Nasz obóz polityczny był wściekły, gdy upadł Afganistan, a to byłoby znacznie bardziej niszczycielskie – dodał.

Z czego może zatem wynikać taka narracja Donalda Trumpa? Przede wszystkim jest ona podyktowana trwającą kampanią wyborczą i próbą przyciągnięcia do siebie tej części elektoratu, który pozostaje sceptyczny wobec wspierania Ukrainy oraz polityki Bidena na tym polu. Z drugiej zaś strony – Trump może szukać okazji, by ustawiać się w kontrze do swojego demokratycznego konkurenta oraz próbować zakrywać swoje karty w kwestii konkretnych rozwiązań w polityce zagranicznej USA. – Czy Trump będzie wprost informował o swoich planach? To bardzo mało prawdopodobne! Błędnie uważa on bowiem, że dwuznaczność i nieprzewidywalność w polityce zagranicznej jest zwykle dobrą strategią – tłumaczył Randy Mott.