Burak ćwikłowy to zarówno jednoroczne, dwuletnie, jak i trwałe odmiany uprawne. Należy do rodziny szarłatowatych. Część jadalną stanowi korzeń spichrzowy, a jego kształt zależy od odmiany. Burak pochodzi z Azji Zachodniej, a obecnie rozpowszechniony jest na całym świecie. W Polsce występuje ponad pięćdziesiąt odmian buraka ćwikłowego, o kształcie zarówno owalnym, jak i okrągłym. Produkcja tego warzywa sięga w Polsce 240 tys. t rocznie.

Średni burak po obraniu osiąga wagę 100 g. Taka jego ilość zawiera ok. 18 kcal. Warzywo dostarcza składniki mineralne takie jak: żelazo, wapń, potas, magnez oraz cynk, miedź, mangan i kobalt. W buraku znajduje się spora ilość witaminy C.

Korzystne właściwości zdrowotne warzywo to zawdzięcza zawartości antocyjanów oraz flawonoidów, głównie betaniny i choliny. Są to barwniki, którym przypisuje się właściwości przeciwnowotworowe. Szacuje się, że zawartość betaniny wynosi ok. 128 mg/100 g, a choliny – 6 mg/100 g.

Ważnym składnikiem zdrowotnym zawartym w burakach są azotyny. Mają zdolność obniżania ciśnienia krwi, chronią przed uszkodzeniami niedokrwienno-reperfuzyjnymi, a także obniżają poziom cholesterolu LDL.

Dzięki przeciwutleniaczom, w szczególności betalainie, burakowi przypisuje się właściwości przeciwbakteryjne oraz przeciwwirusowe. Działa on także przeciwstresowo. Spożywanie buraków może chronić przed chorobami degeneracyjnymi. Prawdą jest również, że buraki wykazują działanie krwiotwórcze. Zawierają jednak żelazo niehemowe, które jest znacznie mniej przyswajalne niż żelazo hemowe, zawarte w produktach zwierzęcych, w związku z tym przyswajalność żelaza z buraków wynosi maksymalnie 5%. Z tego względu nie można oczekiwać, że burak będzie skutecznym sposobem na anemię.

Buraki są zalecane dla osób z otyłością, nadkwasotą żołądka oraz z nadciśnieniem tętniczym.

W porównaniu z innymi warzywami burak zawiera znaczne ilości sacharozy, dlatego osoby z cukrzycą powinny zwracać uwagę na ilość oraz częstość spożywania tego warzywa. Nie zaleca się go również osobom z dną moczanową, kamicą nerkową oraz niedociśnieniem.

Buraki są cennym składnikiem diety. Można je spożywać w formie surowej, gotowanej czy pieczonej. Są popularnym składnikiem surówek oraz sałatek, spożywamy je także w formie soku.